Bilindiği üzere, teşviklerin asıl amacı, bölgeler arası gelişmişlik farklarını azaltmak, yeni yatırımları özendirmek, üretimi artırmak ve dolayısıyla istihdamı artırmaktır. Bu amaçlara ulaşmak için bölgelere, bedelsiz arazi tahsisleri, vergisiz dönemler, vergilerde muafiyetler ve sigorta primlerinde işveren paylarının devlet tarafından ödenmesi gibi bir takım teşvikler sağlanmaktadır.Bu nedenle, hükümet tarafından bu ay açıklanması beklenen yeni teşvik sisteminden beklentiler çok yüksektir. Daha önce 4 bölgeden oluşan teşvik bölgesi içinde yer alan illerin zaman içindeki gelişmişlik göstergeleri ve bir çok ilde kişi başına düşen gelir farklılaşmasından dolayı hem bölge sayısının değişmesi hem de illerin yer aldığı bölgelerin değişmesi zorunlu bir hal almıştır. Hatta, bana göre teşvik sisteminin yapılandırılmasında İstatistiki Bölge Birimleri Sınıflandırmasına (İBBS / NUTS) göre “Düzey 2” Bölgesinde tanımlanan 26 adet Kalkınma Ajansı’nın baz alınmasında yarar vardır. Çünkü bölgesel kalkınmayı gerçekleştirmek ve iller arasında gelişmişlik farklarını azaltmak için kalkınma ajansları bazında odaklanmak daha verimli sonuçlar ortaya çıkacaktır.
Türkiye ekonomisinin en önemli problemlerinden biri olan cari açığın orta vadede azaltılması amacıyla rekabet gücünün yüksek olduğu sektörlerde üretimin artırılması için teşviklerin devreye girmesi kaçınılmazdır.Ayrıca, cari açığın azaltılması için yüksek katma değerli, yüksek teknolojili ve daha önce hiç üretilmeyen ürünlerin daha çok teşvik edilmesi zaruri bir politika olmuştur.
Yeni teşvik sistemi Türkiye'ye gelmek isteyen doğrudan yabancı yatırımları da teşvik edecektir. Ülkeler yabancı yatırımları kendi ülkelerine çekmek için ciddi bir rekabet içerisindeler. Türkiye’de hem cari açığın finansmanına yardımcı olması hem de teknoloji-yoğun yabancı yatırımları ülkeye çekmesi gerekiyor. Bu nedenle yabancı yatırımcılara daha cazip imkânlar sunan ülkelerin gerisinde kalmamak için başta vergi ve diğer teşvik konularında olmak üzere Türkiye’nin diğer ülkeler ile rekabet etmesi gereklidir.
Türkiye’deki istihdamın önemli bir bölümünün KOBİ’ler tarafından sağlanması nedeniyle, KOBİ’ler için başta SSK primlerinde kolaylık olmak üzere işsizliğin azaltılması için farklı teşvik enstrümanları sağlanmalıdır.
Son olarak, uygulanması planlanan yeni teşvik sistemi, Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgesinde bölgesel kalkınma ve işsizliği azaltma açsından hayati derecede önemlidir. Bu bölgelere yatırım iştahının artması için pozitif ayrımcılık yapılmalıdır. İstihdama katkısı ve işsizliği azaltmada önemli katkıları olan bölgeye özgü sektörlere teşvikler sağlanmalıdır. Bu teşvikler de yeni uygulamaların önünü açacaktır. Bunun en önemli örneği, Erzurum’da istihdama önemli katkısı olan çağrı merkezleridir. Ayrıca, bu bölgelerde üreticilerin rekabet gücünün artması için teşvik sisteminde üretim içerisinde önemli bir kalem olan enerji alanında bazı teşviklerin sağlanması zorunludur.
Erzurum 7 °C
