YSK ''mühürsüz zarf'' kararını açıkladı

Yüksek Seçim Kurulu ''mühürsüz zarf'' kararının gerekçesini açıkladı.

Erzurumajans-Yüksek Seçim Kurulunun, "mühürsüz oyların geçerli sayılması"na ilişkin kararının gerekçesi açıklandı.

Hürriyet'ten Oya Armutçu'nun haberine göre Yüksek Seçim Kurulu (YSK) AK Parti YSK Temsilcisi Recep Özel'in dilekçesi üzerine mühürlenmeyen zarf ve pusula ile kullandırılan oyları geçerli sayan kararında, bu durumu "Münferit" olarak nitelendirirken, seçim güvenliği için 298 sayılı kanunda güvenlik birçok mekanizma olduğu vurgulandı. Kararda, "Mühürleme işleminin yapılmaması tek başına seçmenin oyunun geçersiz sayılması için yeterli değildir" denildi. YSK, hata veya ihmali tespit edilen sandık kurulu başkan ve üyeleri hakkında ilgili seçim kurullarınca yasal gereğinin takdir ve ifası için suç duyurusunda bulunulması gerektiğine karar verdi.

YSK KARARI AİHS'E DAYANDIRILDI

YSK kararı Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin (AİHS) seçme ve yönetime katılmaya ilişkin maddesine ve anayasaya dayandırıldı. YSK, sandık kurullarının hata ve ihmali sonucu mühürlenmeyen ancak YSK tarafından gönderildiğine şüphe bulunmayan hallerde kullanılan oyların geçerli sayılacağına hükmetti.

SEÇMENİN KUSURU YOK HAKKIN ÖZÜNE DOKUNUR

 Seçmene yüklenecek bir kusur bulunmamasına rağmen bu oyların geçerli sayılmamasının AİHS ve AİHM'e kararları ışığında, yönetime katılma hakkının özünü ortadan kaldıracak bir sonuç yaratacağı açık olduğu savunuldu. YSK duyurusunda, "Sandık kurulu mührü taşımayan oy pusulası ve zarfların dışardan getirilerek kullanıldığı kanıtlanmadıkça geçerli sayılmasına karar verildiği" bildirilmişti. Kararda daha farklı bir ifade ile "Yüksek Seçim Kurulu tarafından gönderildiğinde şüphe bulunmayan hallerde" ve "sandık kurullarının hata veya ihmali sonucu mühürlenmeyen oy zarfı ve oy pusulası ile kullandırılan oyların" geçerli kabul edilmesi gerektiği şeklinde iki kriter getirildi.

KURULUMUZA ŞİFAHİ OLARAK ULAŞTI

YSK kararında, bazı sandıklarda, sandık kurulu mührü bulunmayan oy pusulası ile oy kullandırıldığı bilgisinin YSK'ya "şifahi" ulaştığı ve YSK AK Parti temsilcisi Recep Özel'in, sandıklar açılmadan ve sayıma geçilmeden önce herhangi bir karışıklığa sebebiyet verilmemesi için mühürsüz oy ve zarflarla kullanan oyların geçerli sayılıp sayılamayacağı yönünde ivedilikle karar verilmesini istediği vurgulandı. YSK'nın, 14/02/2017 tarihli ve 2017/97 sayılı kararı ile kabul edilen "Sandık Kurullarının Oluşumu, Görev ve Yetkilerini Gösterir 135/I sayılı Genelge"nin 43/c maddesinde de aynı uygulama kabul edilmiş ve arkasında sandık kurulu mührü olmayan birleşik oy pusulalarının geçerli olmayacağı belirtildiği vurgulanan kararda, şöyle denildi:

SEÇİM GÜVENLİĞİ TEK BİR USULE BAĞLI DEĞİL

298 sayılı Kanunun, seçim süreci ve oy verme gününe ilişkin yukarıda yer alan hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, seçimlerin güven içinde yapılması, seçmen iradesinin tam olarak belirmesi açısından aşamalı ve birden fazla kontrol mekanizması öngörüldüğü anlaşılmaktadır. Seçim güvenliğinin tek bir usul işlemine bağlanmadığı, aksine birden çok mekanizmayla bu güvenliğin temininin amaçlandığı görülmektedir. Nitekim, seçimlerde kullanılan oy pusulası ve zarfların sadece Yüksek Seçim Kurulu tarafından ve filigranlı olarak üretileceği, zarfların üzerinde Yüksek Seçim Kurulu logosunun yer alacağı, zarfların ve oy pusulalarının mühürlü paketlerle ilçe seçim kurullarına ulaştırılacağı, zarfların önce ilçe seçim kurulu mührü ile mühürleneceği, yine oy pusulası ve zarflarının yukarıda belirtilen hükümler çerçevesinde oluşturulan sandık kurullarına mühürlü paket olarak teslim edileceği, paketlerin, beşi siyasi parti temsilcilerinden oluşan yedi kişilik sandık kurulunun huzurunda ve birlikte açılacağı, bu kurulca teslim alınan oy pusulası ve zarflarının sayısının tespitine ilişkin tutanak düzenleneceği, oy pusulalarının ve zarflarının sandık kurulunca mühürleneceği, oy verme işleminin belirlenen saatte bitmesinden sonra kullanılmayan oy pusulası ve zarflarının sayılarak tespitinin yapılacağı, sandıktaki oy zarflarının sayısının belirleneceği, kullanılan oy zarfları ile oy kullanan seçmen sayısı ve artan zarf sayısının sayılarak sağlamasının yapılacağı, tüm bu işlemler bittikten sonra oy sayım işlemine geçileceği, oy sayımının, parti müşahitleri ve vatandaşların izlemesine olanak sağlayacak şekilde gerçekleştirileceği, sayım işlemleri tamamlandıktan sonra sandık kurulunca ıslak imzalı olarak tutanağa bağlanacağı, tutanak örneğinin sandık kurulunun siyasi partili üyelerine ve talep halinde sandık kurulunda temsil edilmeyen diğer siyasi parti müşahitlerine de verileceği ayrıntılı olarak düzenlenerek seçim güvenliği, birden çok yöntemle denetlenerek teminat altına alınmıştır.

SEÇMENE YÜKLENECEK KUSUR YOK

16 Nisan 2017 tarihinde gerçekleşmekte olan oy verme işlemleri sırasında, münferit de olsa bazı sandıklarda, YSK'ca gönderilen ve sahte olarak benzerlerinin üretilmesinin engellenmesi amacıyla sandık kurullarına filigranlı olarak teslim edilen oy zarfları ve pusulalarının sandık kurullarınca mühürlenmeden seçmenlere verildiği, kullanılan oy zarfları ve pusulalarının Yüksek Seçim Kurulu'nca gönderilen filigranlı oy pusulası ve zarfları olduğu, oy pusulası ve zarflarının mühürlenmemesinin sandık kurulunun ihmali veya hatasından kaynaklandığı, bu sorunun yaşandığı sandıkların bağlı olduğu bazı ilçe seçim kurulları tarafından Kurulumuza şifahi olarak iletilmiştir. Münferit de olsa bazı sandık kurullarının 298 sayılı Kanunun 77. maddesinin dördüncü fıkrasındaki görevini yapmaması, netice itibariyle yukarıda özetlenen usule uygun olarak sandık kurullarına ulaştırılan oy pusulası ve zarf kullanılmak suretiyle gerçekleşen oylamada, seçmene yüklenebilecek bir kusur olmamasına rağmen Anayasal hakkını kendisinden beklenen yükümlülüklere uygun olarak kullanan seçmenin oyunun geçerli sayılmamasının, yönetime katılma hakkının özünü ortadan kaldıracak bir sonuç yaratacağı açıktır.

TEK BAŞINA OYUN GEÇERSİZ SAYILMASINA YETERLİ DEĞİL

Oy kullanma işleminin; oy güvenliğini sağlamaya yönelik ve sahte oy kullanılmasını engellemek amacıyla getirilen kontrol mekanizmalarına uygun olarak, Yüksek Seçim Kurulunca üretildiğinden kuşku bulunmayan oy pusulası ve zarf kullanılarak gerçekleşmesi halinde, sandık kurulunca mühürleme işleminin yapılmaması tek başına seçmenin oyunun geçersiz sayılması için yeterli değildir. Aksine bir uygulama, bu hakkı korumak için getirilen ve araç niteliğinde olan usul kurallarından sadece birinin ihlalinin, hakkın özünü ortadan kaldıracak şekilde uygulanması sonucunu doğurur ki; bu sonuç, beklenilen amaca aykırıdır.

YSK'CA GÖNDERİLEN OYLAR MÜHÜRLENMESE DE GEÇERLİ

Bu nedenledir ki YSK'ca, geçmiş yıllarda istikrarlı olarak, Yüksek Kurul tarafından gönderildiğinde şüphe bulunmayan hallerde, sandık kurullarının hata veya ihmali sonucu mühürlenmeyen oy zarfı ve oy pusulası ile seçmene kullandırılan oyların geçerli olduğu kabul edilmiştir. Sandık seçmen listesinde yazılı herkesin oy kullanma hakkı bulunmaktadır. Anayasanın 67 ve 90/5. maddesi ile Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin Ek 1 No.lu Protokolün 3. Maddesi birlikte değerlendirildiğinde, sandık kurullarının hata veya ihmali sonucu mühürlenmeyen oy zarfı ve oy pusulası ile kullandırılan oyların geçerli kabul edilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır."

Hürriyet

18.04.2017 23:30:49